ABD’nin California eyaletinde bulunan ve 1901 yılından bu yana neredeyse hiç sönmeyen bir ampul, dünyanın en ilginç mühendislik hikâyelerinden biri olarak gösteriliyor. “Yüzüncü Yıl Işığı” adıyla bilinen ampul, dünyanın en uzun süre yanan lambası unvanıyla Guinness Rekorlar Kitabı’na girdi.
Ampul, Livermore kentindeki Livermore İtfaiye İstasyonu No. 6 binasında yanmaya devam ediyor. Sessiz ve sakin bir Kuzey California şehri olan Livermore, bu sıra dışı ampul sayesinde dünyanın dört bir yanından ziyaretçi çekiyor. Üstelik ampul, internet üzerinden canlı yayınla da izlenebiliyor.
1901 yılında takılan ampul, 125 yıl boyunca yalnızca birkaç kez söndü. Bu kesintiler genellikle itfaiye istasyonunun taşınması sırasında yaşandı. Son kesinti ise 2013’te meydana geldi; ancak bunun nedeni ampulün arızası değil, jeneratör aküsünün boşalmasıydı.
Sadece 4 Watt, Ama Bir Asrı Aştı
Yalnızca 4 watt gücünde çalışan bu ampulün 1 milyon saatin üzerinde yanmış olduğu tahmin ediliyor. Günümüzde standart bir ampulün ortalama ömrünün yaklaşık 1.000 saat olduğu düşünüldüğünde, bu durum onu adeta mühendislik tarihinin istisnai örneklerinden biri haline getiriyor.
Dayanıklılığın Sırrı Ne?
2008 ve 2009 yıllarında ampul üzerinde incelemeler yapan Prof. Deborah Katz, uzun ömrün üretim tekniğiyle bağlantılı olabileceğini belirtti. Araştırmalara göre ampulün içindeki filamanlar, modern ampullere kıyasla yaklaşık sekiz kat daha kalın. Ayrıca bu filamanların büyük olasılıkla karbon bazlı olduğu ve yarı iletken özellik gösterdiği ifade ediliyor.
Modern ampullerde kullanılan iletkenler ısındıkça performans kaybederken, eski tip Shelby ampullerindeki iletkenlerin ısındıkça ışık kalitesinin arttığı belirtiliyor. Bu özellik, ampulün olağanüstü dayanıklılığını açıklayan en güçlü ihtimaller arasında yer alıyor.
Planlı Eskitmeye Karşı Bir Sembol
Asırlık ampul, günümüzde sıkça tartışılan “planlı eskitme” kavramına karşı da sembolik bir örnek olarak gösteriliyor. Teknolojik ürünlerin bilinçli olarak daha kısa ömürlü üretildiği yönündeki iddialar gündemdeyken, 1901’den bu yana yanmaya devam eden bu ampul, üretim anlayışının zaman içinde nasıl değiştiğini gözler önüne seriyor.
Ampul, Livermore kentindeki Livermore İtfaiye İstasyonu No. 6 binasında yanmaya devam ediyor. Sessiz ve sakin bir Kuzey California şehri olan Livermore, bu sıra dışı ampul sayesinde dünyanın dört bir yanından ziyaretçi çekiyor. Üstelik ampul, internet üzerinden canlı yayınla da izlenebiliyor.
1901 yılında takılan ampul, 125 yıl boyunca yalnızca birkaç kez söndü. Bu kesintiler genellikle itfaiye istasyonunun taşınması sırasında yaşandı. Son kesinti ise 2013’te meydana geldi; ancak bunun nedeni ampulün arızası değil, jeneratör aküsünün boşalmasıydı.
Sadece 4 Watt, Ama Bir Asrı Aştı
Yalnızca 4 watt gücünde çalışan bu ampulün 1 milyon saatin üzerinde yanmış olduğu tahmin ediliyor. Günümüzde standart bir ampulün ortalama ömrünün yaklaşık 1.000 saat olduğu düşünüldüğünde, bu durum onu adeta mühendislik tarihinin istisnai örneklerinden biri haline getiriyor.
Dayanıklılığın Sırrı Ne?
2008 ve 2009 yıllarında ampul üzerinde incelemeler yapan Prof. Deborah Katz, uzun ömrün üretim tekniğiyle bağlantılı olabileceğini belirtti. Araştırmalara göre ampulün içindeki filamanlar, modern ampullere kıyasla yaklaşık sekiz kat daha kalın. Ayrıca bu filamanların büyük olasılıkla karbon bazlı olduğu ve yarı iletken özellik gösterdiği ifade ediliyor.
Modern ampullerde kullanılan iletkenler ısındıkça performans kaybederken, eski tip Shelby ampullerindeki iletkenlerin ısındıkça ışık kalitesinin arttığı belirtiliyor. Bu özellik, ampulün olağanüstü dayanıklılığını açıklayan en güçlü ihtimaller arasında yer alıyor.
Planlı Eskitmeye Karşı Bir Sembol
Asırlık ampul, günümüzde sıkça tartışılan “planlı eskitme” kavramına karşı da sembolik bir örnek olarak gösteriliyor. Teknolojik ürünlerin bilinçli olarak daha kısa ömürlü üretildiği yönündeki iddialar gündemdeyken, 1901’den bu yana yanmaya devam eden bu ampul, üretim anlayışının zaman içinde nasıl değiştiğini gözler önüne seriyor.